wtorek, 16 września 2025

17 WRZEŚNIA 1939 r.



86 lat temu, kiedy Polska walczyła już z niemieckim agresorem, na nasz kraj uderzył drugi najeźdźca – Związek Sowiecki. Atak, przygotowany na mocy tajnego paktu Ribbentrop-Mołotow, przesądził o upadku Polski i rozpoczął
nową falę terroru.

Setki tysięcy polskich żołnierzy trafiły do niewoli, a agresji towarzyszyły zbrodnie na polskich obywatelach, które miały tragiczne konsekwencje, takie jak masakra katyńska. Okupacja sowiecka oznaczała także deportacje, wywózki oraz zniszczenie polskiej kultury na Kresach.

Dziś wspominamy tych, którzy walczyli do końca oraz ofiary brutalnej agresji sowieckiej. Pamięć o 17 września jest żywa i przypomina nam, jak bolesne były te dni dla naszego kraju.

środa, 3 września 2025

45 lat Porozumień Jastrzębskich.

 45 lat temu 3 września w Jastrzębiu-Zdroju zmieniliśmy historię to jedno z ważniejszych momentów w historii Polski - podpisanie Porozumień Jastrzębskich. Czterdzieści pięć lat temu, w sercu górniczego Jastrzębia-Zdroju, zwykli ludzie stanęli do walki o godność, sprawiedliwość i suwerenność. To, co wydawało się niemożliwe, stało się faktem dzięki  odwadze, solidarności i niezłomnej woli. Nie walczono tylko o wyższe płace czy lepsze warunki pracy. Walczono o coś znacznie cenniejszego: o godność człowieka, o prawo do wolności słowa i zrzeszania się, o prawdę w życiu.




piątek, 17 stycznia 2025

Ewakuacja więźniów Auschwitz.

 17 stycznia 1945 roku rozpoczęła się ewakuacja więźniów obozu Auschwitz-Birkenau. 



Przypomnijmy, w styczniu 1945 roku z obozu oświęcimskiego i jego podobozów ewakuowano w pieszych kolumnach do Wodzisławia kilkadziesiąt tysięcy więźniów, konwojowanych przez uzbrojonych esesmanów. Większość skierowano przez Jastrzębie-Zdrój. Mniej liczne kolumny popędzono przez Żory. Odcinki dziennej marszruty wynosiły około 20-30 km, noclegi improwizowane były najczęściej pod gołym niebem. Pasiaki więźniarskie nie pozwalały w wystarczającym stopniu zachować ciepła ciała. Żywieniowe racje dzienne były wypadkową losu. Każdego, kto usiłował zbiec lub nie nadążał za współwięźniami z powodu wycieńczenia, karano natychmiastową śmiercią. Wodzisław Śląski był docelowym miejscem marszu. Stąd, mimo mrozu, otwartymi wagonami kolejowymi wywieziono więźniów do obozów w głąb Rzeszy.



piątek, 8 listopada 2024

85 rocznica Sonderaktion Krakau

 


6 listopada 1939 roku rozpoczęła się akcja wymierzona w środowisko krakowskich uczonych, znana jako Sonderaktion Krakau. Operację tę przeprowadziła Einsatzgruppe I, jednostka specjalna SS odpowiedzialna za działania represyjne na obszarze okupowanej Polski. W Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego zwołano tego dnia ogólne zebranie wykładowców. W jego trakcie oskarżono uczonych o samowolne rozpoczęcie roku akademickiego oraz o wrogość do niemieckiej nauki.

Podczas zebrania zapowiedziano wywiezienie zebranych uczonych do obozu koncentracyjnego. Aresztowano tego dnia 183 osoby, w tym profesorów, pracowników naukowych i studentów, zarówno z Uniwersytetu Jagiellońskiego, jak i innych krakowskich uczelni, takich jak Akademia Górnicza, Akademia Handlowa i inne. Początkowo zatrzymanych przetrzymywano w aresztach w Krakowie. Pod koniec listopada 1939 roku większość zatrzymanych uczonych została przeniesiona do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen, położonego w Niemczech. W międzyczasie, 11 osób zwolniono. Pobyt w obozie był okrutny i prowadził do pogorszenia zdrowia szczególnie starszych zatrzymanych naukowców. W wyniku złych warunków zmarł profesor Antoni Meyer, a kolejną ofiarą stał się Stanisław Estreicher, były rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zatrzymanie i wywiezienie grona krakowskich uczonych wywołało protesty na całym świecie. W ich wyniku część uwięzionych została zwolniona w lutym 1940 roku, ale pozostałych przeniesiono do innych niemieckich obozów, w tym do Dachau, gdzie spędzili kolejne półtora roku.

Łącznie w wyniku Sonderaktion Krakau śmierć poniosło 20 krakowskich uczonych. Niektórzy zmarli w wyniku wycieńczenia już po zwolnieniu z obozu, a inni, tacy jak profesorowie Leon Sternbach i Joachim Mettalman, którzy mieli żydowskie pochodzenie, zostali zamordowani przez nazistów. To tragiczne wydarzenie jest jednym z wielu przykładów represji wobec polskiej inteligencji i kultury podczas II wojny światowej.

niedziela, 3 listopada 2024

rocznica akcji „Erntefest”

 W dniach 3 i 4 listopada 1943 r., Niemcy przeprowadzili w obozie koncentracyjnym na Majdanku i obozach pracy przymusowej w Trawnikach i Poniatowej największą w historii II wojny światowej masową egzekucję.

Dokonana pod kryptonimem „Erntefest” masakra około 42 tysięcy żydowskich dzieci, kobiet i mężczyzn była ostatnim aktem eksterminacji Żydów w Generalnym Gubernatorstwie – operacji „Reinhardt”, która pochłonęła blisko 2 miliony ofiar, głównie Żydów polskich, ale też deportowanych z wielu państw europejskich




niedziela, 20 października 2024

piątek, 11 października 2024

Uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego.

 Grób powstańca śląskiego śp. Leona Serwotki został dziś oznaczony przez IPN znakiem pamięci „Tobie Polsko”. Uroczystość, która odbyła się na cmentarzu parafialnym pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, została przygotowana przez Instytut Pamięci Narodowej. Celem akcji IPN jest uhonorowanie i kultywowanie pamięci o bohaterach walk o niepodległość Polski.


Leon Serwotka urodził się 11 czerwca 1896 r. Wstąpił w 1919 r. do Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska. Złożył przysięgę przed Adolfem Wodeckim. Podczas I powstania śląskiego uczestniczył w rozbrojeniu Grenzschutzu. W czasie II powstania był zaszeregowany w oddziale karabinów maszynowych dowodzonym przez Pawła Stanię. Uczestniczył wówczas w rozbrojeniu Sipo oraz w zajęciu Wodzisławia Śląskiego. Natomiast podczas III postania śląskiego walczył w szeregach 12 kompanii 2 żorskiego pułku piechoty pod dowództwem Stefana Myśliwca. Uczestniczył w walkach toczonych w Jastrzębiu-Zdroju oraz Rybniku. W dniach od 21.05. do 05.07.1921 r. pełnił funkcję rusznikarza w batalionie sztabowym Grupy Południe. Odpowiadał za naprawę broni w warsztatach ślusarskich w kopalni Rymer. Należał do Związku Powstańców Śląskich. Zmarł 31 stycznia 1973 r.